tile

سينما و رهنمودهاي دولتي



در جزوه اي که اخيراً از طرف وزارت ارشاد اسلامي براي راهنمائي توليد کنندگان سينمائي منتشر شده علاوه بر پندهاي اخلاقي دستورهاي مشخصي نيز در باره نوع آرايش، لباس، و حرکات و رفتاري که بايد هنگام بازي در صحنه ها و فيلم برداري مراعات شود، آمده است. نشريه فيلم چاپ تهران، (شماره 192، شهريور 1375) در مقاله اي با عنوان «سه نکته نه چندان باريک» به تخلف خود مسئولان دولتي از برخي از دستورالعمل هاي اين جزوه پرداخته است. بخش هائي از اين مقاله:

«در آستانه هرسال، معاونت امورسينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با انتشار جزوهاي، برنامه ها و سياست هاي سينمايي آن سال را در زمينه هاي مختلف توليد و پخش و نمايش اعلام مي کند اين جزوه، در واقع دستورالعمل و کتاب راهنماي دست اندرکاران سينما درطول سال است که امسال با افزايش حجم مطالب آن، و استفاده از چاپ و روي جلد رنگي (به جاي جزوه زيراکسي و کم ورق هرسال) تبديل به يک کتاب شده است.

طبعاً دليل انتشار اين دستورالعمل اين است که دست اندرکاران سينما تکليف خود را براي سال پيش رو بدانند، بتوانندطبق اين دستورالعمل براي خود برنامه ريزي کنند، از ناهماهنگي و سردرگمي و اتلاف نيروها و امکانات جلوگيري شود؛ و- اما با گذشت پنج ماه از آغاز سال (و چهارماه از ابلاغ اين دستورالعمل) مواردي از نقض اين برنامه مشاهده شده که جاي پرسش دارد و به نظر مي رسد که بايد پاسخي به دست اندرکاران سينما داده شود، به کساني که صاحبان اصلي اين سينما هستند اما حالا با چهره هايي پرسان، به هم نگاه مي کنند و پاسخي نمي يابند.

يکي از آن موارد برهم خوردن چندين باره جدول اکران است که اگر دو قلب (يکي قلب توليد و يکي نمايش) براي اين برنامه متصور باشيم، جدول اکران يکي از اين دو قلب است؛ به خصوص که دست اندرکاران سينما، همواره نبض شان هماهنگ با نظم جدول اکران مي زند و برنامه ريزي هاي خود رابراي توليد براساس نمايش و فروش فيلم ها تنظيم مي کنند. فعلاً کاري به اين نداريم که اين جدول برچه اساسي تنظيم شده و آيا درست است يا نيست؛ عادلانه است يا نه؛ و به احتمال قريب به يقين، عدم آمادگي صاحبان و پخش کنندگان فيلم براي نمايش فيلم هاي جدول طبق نوبت و برنامه زمان بندي شده، باعث به هم ريختن اين جدول شده است.

مورد ديگر، تأخير درپرداخت وام هاست. بازهم گويا صحبت از تغيير بانک وام دهنده است و اين براي سينماگران، مشکل آفرين شده است. اين مشکل هم به احتمال قريب به يقين درجاي ديگري ست و بانک وام دهنده به دليل عدم آشنايي با طبيعت اين حرفه، و از آن جا که اصولاً با نگاه کاملاً اقتصادي (درست تر اين که با نگاه"پولي") به همه قضايا نگاه مي کند. طبعاً دلش هم به حال سينما نمي سوزد و دراين ميان، وقت ها و نيروها و اعصاب و بلکه عمرها تلف مي شود. مي توان دلايل ديگري براي اين مشکل هم فرض کرد که فعلاً موضوع اين نوشته نيست. . . .

اما هنوز دليل برهم خوردن جدول سهميه بندي ماهانه صدور پروانه هاي ساخت معلوم نيست، زيرا اين موضوع کاملاً در معاونت امور سينمايي متمرکز است و نهاد ديگري درآن دخالت ندارد. از چندسال پيش، براي جلوگيري از تمرکز توليد در نيمه دوم سال، براي هرماه از سال سهميه توليد تعيين شده تا بتوان امکانات فني و نيروهاي انساني را در طول سال و ميان همه فيلم ها عادلادنه تقسيم کرد. امسال هم در جزوه منتشر شده، سهميه حداکثر پروانه هاي ساخت در پنج ماه اول سال (با درنظرگرفتن سقف توليد پنجاه فيلم درسال) چنين تعيين شده است: فروردين (5)، ارديبهشت (6)، تير(6)، مرداد (5). يعني در مجموع 28 پروانه براي پنج ماه. اما به دلايلي اعلام نشده، در بخش عمده اي از سه ماه اول سال کميسيون صدور پروانه ساخت تعطيل بود و سرانجام فقط يک پروانه صادر شد؛ و تا اواسط مرداد، تعداد پروانه هاي ساخت، به حدود پانزده مورد رسيد لذا دست اندرکاران حرفه اي سينما- که سينما همه زندگي آن هاست- مدام مي پرسند دليل تأخير در صدور پروانه هاي ساخت، و کاهش شمار آن ها چيست؟ هميشه مي توان تصور کرد که کسي يا نهادي، برنامه اي را اعلام کند و بعد تامرحله اجرا يا درحين اجراء اتفاق هايي بيفتد که اجراي برنامه را دچار تغييراتي کند. خب مي توان آن اتفاق ها، ريشه ها و پيامدهايش، و تغييراتي که در برنامه رخ داده اعلام کرد تا افراد و نهادهاي ذيربط بدانند و خود رابراي اين تغييرات آماده کنند.

مشکل درهمين اعلام نشدن است. شنيده ها حاکي از اين است که ده ها پرونده تقاضاي پروانه ساخت که از ابتداي سال جاري ارائه شده، بلاتکليف است. ازچند پروانه اي هم که صادر شده هيچ يک از فيلم ها عملاً وارد مرحله توليد نشده و آن چندفيلمي که در دست توليد هستند، پروانه هاي ساخت شان درسال گذشته صادر شده است. به اين ترتيب، عملاً برنامه ريزي پراکنده کردن توليد درطول سال، طبق آن دستورالعمل، به جايي نمي رسد ...

و اگر خوش بينانه پيشبيني کنيم که فيلمبرداري فيلمي در شهريور آغاز خواهد شد، عملاً پنج ماه از سال (آن هم در بهترين فصل هاي توليد) از دست رفته است.

***
Volume: 
۱۴
Current Issue: 
Past Issue
Visited: 
1000