tile

چهارمين کنفرانس اروپایی مطالعات ايرانی



پس از کنفرانس هاي تورن Turinدرسال 1987، کنفرانس بامبرگ Bamberg در سال 1991 و کنفرانس کمبريج Cambridge درسال 1995، چهارمين گردهم آيي «جامعه ايران شناسيِ اروپا» Societas Iranologica Europaea، در روزهاي 6-10 سپتامبر، در شهر پاريس برگزار شد. خانه بين الملليِ مرکز دانشجويي پاريس پذيراي شرکت کنندگان از تمام کشورهاي دنيا بود. کميته برگزار کننده کنفرانس، برنارد هورکاد ((Bernard Hourcade، ريکاگيسلن ((Rika Gyselen و فيليپهويس (Philippe Huyse)وگروه مطالعات ايراني درپاريس، اين گردهمآيي را برنامه ريزي کرده بودند. دويست و شصت سخنران اين کنفرانس، در تقريباً سي نشست به طرح مسائل مختلف درمورد فرهنگ ايراني پرداختند. فاصله زماني بين هرجلسه فرصت مناسبي براي آشنايي با همکاران خارجي و برقراري رابطه با کساني بود که در زمينه هاي مختلف به پژوهش مشغول اند. حضور پژوهشگران کشورهايي چون گرجستان، روسيه، کشورهاي آسياي مرکزي و به ويژه پژوهشگران کُرد، به اين گرد هم آيي چهره بين المللي مي بخشيد. يکي از نکات مهم و مثبت اين کنگره حضور پژوهشگران جوان با توشه علمي قابل ملاحظ بود که در اين فرصت موفق شدند بامحققان و شخصيت هاي برجسته ايران شناسي به تبادل آرا برنامه اعلام شده در اين گردهم آيي شرکت کند، اين آميختگي نسل ها ثمربخشتر مي شد.

پس از نشست همگانيِ بازگشايي کنفرانس و افتتاحيه نمايشگاه عکاسي ايزابل اشراقي، سورن ميليکيان شيرواني در يکي از سه نشست عمومي در سالن در باره «رموز باستان شناسي و ادبيات فارسي» سخن گفت.بعد از ظهر همين روز جلساتي در زمينه موضوع هاي مختلف برگذار گرديد. همزماني جلسات (چهار تا پنج سخنراني) انتخاب را براي شرکت کننده دشوار مي ساخت. در زمينه هاي «باستان شناسي سُغدي» ب. استاويسکي (Stavisky) «مسايل باستان شناسي سرزمين باکتريا» ن. سيمس ويليامز (N.Sims-Williams) و ج. لرنر(J. Lerner) درمورد «باستان شناسي خُتَن»، سخن گفتند. درزمينه زرتشت، م. کارتر (M. Carterer) و در باره بودايي گري خانم نهال تجدد مطالبي ايراد کرد. آ. رهنما، ش. فان رويمبک (Van Ruymbeke)، پ. اُرسَتي (P. Orsatti)، و ن. رستگار در زمينه ادبيات کلاسيک، ن. تورنسلو N. Tornesello)) در زمينه ادبيات مدرن و برنارد هورکاد (Bernard Hourcade) درمورد جغرافياي ايران مقالاتي ارزنده نوشته بودند. علي دهباشي که از ايران آمده بود درمورد محفل هاي ادبي از سال 1906 تاکنون در ايران سخن گفت و اولين روز اين کنگره با پذيرائي شام از طرف کميته برگزار کننده پايان يافت.

سخنراني استاد ژيلبر لازار (Gilbert Lazard) درمورد نظم در ادبيات فارسي آغاز دومين روز کنگره را گرمي خاصي بخشيد. شرکت کنندگان کشورهاي مختلف از سخنان اين متخصص ادبيات فارسي درمورد نظم پردازي (عروض)، استفاده فراوان بردند. درمجموع جاي خالي ديگر متخصصان فرانسوي به خوبي حس مي شد. جان. پِري (John Perry) و ژ. ترهار (J. Ter Haar) و اِ. م. جرميا (E. M. Jeremias) مطالب تخصصي تري درمورد زبان شناسي ارائه دادند. در زمينه مسائل مربوط به عرفان نصرالله پورجوادي، رِ. مارکوت (R. Marcotte) و در باره شيعه گري م. مقصودي و ن. کيِلسترا سخن گفتند. مطالب ارائه شده توسط پ. براينت (P. Briant) درمورد «پژوهش هاي اخير درباره هخامنشيان»، ف. دُ بلوا (F. de Blois) در «نگاهي جديد به مزدک» و م. ماگي (M. Maggi) در «خُتن و زرتشتي گري» مورد استقبال گرم واقع شد. مطالبي در زمينه هاي انسان شناسي و سينما نيز در نشست هاي گوناگون توسط سخنرانان مطرح گشت. سخنان آمنه يوسف زاده در زمينه «داستان هاي عاشقانه ادبيات فارسي» و کنفرانس ژان دورينگ (Jean During) درباره«سيستم موسيقي ايراني» به دومين روز اين گردهمآيي پايان بخشيد.

سومين روز با ديداري از موزه لوور در پاريس آغاز گشت. پس از آن در خانه بين المللي مرکز دانشجويي پاريس، در زمينه هاي گوناگوني چون زبان شناسي، تاريخ، جامعه شناسي، ادبيات و قوم شناسي نيز مطالبي ارائه شد. تنوع مطالب و همزماني جلسات به حدي بود که شرکت کننده به دشواري قادر به انتخاب شرکت در نشست مورد علاقه اش بود. گ. نولي (Gh. Gnoli) با سخنراني خويش درمورد آيين زرتشتي جلوه خاصي به اين نشست بخشيد. سخنان بدري قريب درباره «نامگذاري روزهاي هفته و نسبت آنها با نام سيّارگان در متون ايراني» و گفته هاي خانم مارينا گيار (Marina Gaillard) درباره موارد استفاده کلمات «عيّار و جوانمرد» درنوشته هاي «ابوطاهرترسوسي» مورد توجه شرکت کنندگان واقع شد. دون واتري (Dunn Vatari) در باره «قماردرايران باستان» و ف. روشاردRochard)) در «ابعاد سمبوليک زورخانه» مطالب جالبي مطرح کردند.

شهريار عدل اولين نشست صبح پنج شنبه را با سخنراني اش در مورد «بررسي هاي باستان شناسي درجوين (خراسان غربي، قومس شرقي) آغاز کرد. کلايس(W. Kleiss)، ي.کارف (Y. Karev) آ. شاسنيو (A. Chassagnoux)،اِ.گالديري (E. Galdieri) و نادر نصيري درمورد باستان شناسي وهنر سخن گفتند . بايد يادآوري کرد که به طور همزمان نشست هايي درمورد «زرتشت و زرتشتي گري» نيز برگزار مي شد. شيوا کاوياني سخناني درمورد «فيزيک و متافيزيک در افکار، فلسفه و آيين زرتشتي ايران باستان» ارائه داد و ک. لوريني(Cl. Leurini)، آلب. دو بونگ (Alb. de Jong)، م. شوارتز (M. Schwartz) درمورد زرتشتي گري و مورانو(Morano) درمورد ماني گري و آذرنوش» درمورد «دوره ساسانيان» نيز مطالبي بيان کردند. سخنراني خانم ژاله آموزگار-يگانه در باره «جادوي سخن در اساطير ايراني» به ويژه قابل توجه بود. سخنراني هاي ديگري در زمينه هاي مختلف اقتصادي، تاريخي، زبان شناسي نيز توسط پژوهشگران انجام شد. از جمله، د. منگيني کورِآل(D. Meneghini-Correale) نيز در باره استفاده از سيستم کامپيوتري در صفحه پردازي و نوشتار متون فارسي زبان برنامه اي ارائه داد. در ميان نشست هاي بعد از ظهرروز پنجشنبه نهم سپتامبر، سخنان انريکو ژ. رافائلي (Enrico G. Raffaelli) در زمينه «اصول و قواعد اختر شناسي فارسي ميانه در متون عربي» و محمد باستاني پاريزي با عنوان «محمدخان کرماني در پاريس» مورد استقبال واقع شد. نشست همگاني «جامعه ايران شناسي اروپا» آخرين گرد هم آيي اين روز را تشکيل مي داد.

پروفسور آنتونيو پاناينو (Antonio Panaino) اولين نشست صبح جمعه آخرين روز کنگره را در باره «فارسي باستان» آغاز کرد. آنگاه، ژانکلنز (Jean Keliens) درباره آ«سي ها يا مهاجرت بزرگ» واريک فالي پو (Eric Phallipou) با نگاهي به هند مطالب بسيار جالبي درمورد «اصطلاحات فارسي ادبيات زرتشتي درهندِ امروز» بيان کرد. سخنراني پژوهشگران جامعه کُرد، هلکَوت حکيم(Halkawt Hakim)، م. دورلژن (M. Dorleijn) و م. ليزنبرگ (M. Leezenberg)، و کربن بروک Kreyenbroek سخنان روز قبل آ. پيستورحاتم (Pistor-Hatam)» را در باره «کردها بين ايران و ترک عثماني» تکميل کردند. سخنان پرويز ابوالقاسمي در باره «شعرِ نو فارسي» کمبود دراين زمينه را کمي جبران کرد واستقبالي که از اين سخنراني شد به خوبي نشاندهنده کمبود مطالب در اين مورد بود. خانم ماريا شوپه (Maria Szuppe) با سخنانش در باره «دست نوشته هاي پارسي در آسياي مرکزي» به موضوعي که توسط پژوهشگران کشورهاي ازبکستان وتاجيکستان نيز مطرح شده بود، اشاره داشت.

نشست هاي بعد ازظهرآخرين روز گردهم آيي با سخنراني هايي درمورد جامعه کرد توسط آليسون (Allison)، محسني و عباس والي آغاز شد. بيلا اِرت (Beelaert) درباره «سوگندنامه»، س. بدِلخان و ي. يمنکا Y. Yamanaka)» در مورد «شاعران قرن نوزدهم» سخن گفتند. مطرح شدن موضوعاتي چون «دوره هخامنشيان» توسط ب. ژنيتو(B. Genito) و ر. بوشارلا (R. Boucharlat)، و «دوره ساسانيان» توسط رحيم شايگان نشان دهنده علاقه رو به افزون پژوهشگران به اين دوره هاي تاريخي است. سخنان فرّخ غفاري در سومين نشست عمومي حاکي از استعداد اين پژوهشگر در زمينه هاي مختلف از سخنوري تا کارگرداني فيلمي چون شب قوزي بود. «سرگذشت نقاشان نامدار خاندان غفاري کاشان» به قدري به زيبايي بيان شد که شرکت کنندگان گرماي خفه کننده حاکم بر سالن سخنراني را به فراموشي سپردند و محو سخنان وي شدند.

Author: 
آلن ريشار
Volume: 
۱۷
Current Issue: 
Past Issue
Visited: 
1000